Uniwersalizm „Początku” - klp.pl
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Zbliżyć się do polski inaczej. Uczynić z Polski i polskości cząstkę tych moich tęsknot metafizycznych, a żartem jak gdyby przestawić kolejność wewnętrznego przeżycia i dojrzewania, jak gdyby zaprzeczyć temu wszystkiemu, co się wokoło tak hałaśliwie dzieje, zaprzeczyć pierwszeństwu polskości – w imię Boga, by dopiero potem polskość odzyskać pełniej, jako tylko pewną cząstkę, ważną, lecz wcale nie najważniejszą, mej wiary i mego człowieczeństwa.


Uniwersalizm powieści dotyczy także jej kompozycji. Choć książka jest podzielona na 21 części, to dzięki talentowi ich autora można je czytać w dowolnej kolejności, bowiem każda z nich stanowi świadectwo jednego wojennego lub powojennego wydarzenia, dowód biografii, wyborów, postawy życiowej jednej postaci, połączonej z innymi czasem i miejscem akcji. Właśnie w sposobie ukazania bohaterów tkwi wielka zaleta książki, bo Szczypiorski przede wszystkim chce rozumieć. Pisarz ogląda swoich bohaterów przez stale zmieniający się obiektyw: często obserwacja szczegółu prowadzi do uogólnienia w skali makro. Ale zwraca uwagę skupienie, z jakim to czyni – i życzliwość. On ich lubi, tak jak się lubi istoty, które powołało się do życia. Henryczek, Pawełek – te zdrobnienia to sygnał szczególnej czułości (…) (E. Jażdżewska-Goldsteinowa, Wstęp [w:] Początek Andrzeja Szczypiorskiego. Warszawa 1995, s. 16).

W sumie Początek doczekał się kilkudziesięciu zwycięstw w prestiżowych międzynarodowych konkursach (m.in. Austriacka Nagroda Państwowa na rzecz literatury europejskiej, w podsumowaniu której czytamy, że Początek odważnie podejmuje współczesną, ogólnoeuropejską problematykę, a jego utwory mają wielki wpływ na opinię publiczną), został przetłumaczony na wiele języków, napisały o nim najpoczytniejsze i najbardziej cenione polskie czasopisma.
Tadeusz Chrzanowski, dziennikarz krakowskiego „Tygodnika Powszechnego” pisał: „Początek” jest to książka, która może się wielu nie podobać… Ja wszelako uważam, że jest książką cenną i ważną, dzieli się bowiem z czytelnikiem owocami doświadczeń i przemyśleń uczciwych.

Bardzo pozytywnie ocenił Początek także Stanisław Bortnowski:
Powieść przeciwstawia się uformowanemu w latach Polski Ludowej myśleniu o jednolitym polskim narodzie, pozbawionym mniejszości i przez to silnym. Jest akurat na odwrót! – polemizuje Szczypiorski z popularnymi konstatacjami i z naszym polskim losem, który musi być częścią losów innych nacji. Mądre to i szlachetne, i jeszcze raz podkreślam – wyprzedzające czas! Wiek XXI z otwartymi granicami nadchodzi!


Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 -  - 3 -  - 4 - 


  Dowiedz się więcej
1  Obraz totalitaryzmu w „Początku”
2  Główne motywy literackie w „Początku”
3  Problematyka „Początku”



Komentarze
artykuł / utwór: Uniwersalizm „Początku”







    Tagi: