Znaczenie tytułu powieści „Początek”
klp.pl Lektury Analizy i interpretacje Motywy literackie Epoki
Tytułowy „początek” bezpośrednio odnosi się do sceny pożegnania Pawła Kryńskiego z Heniem Fichtelbaumem, który postanawia wrócić do getta i ostatnie dni życia spędzić z rodziną. Gdy przyjaciele się rozstali, Paweł doznał wrażenia jakiegoś początku, co uświadomiło mu, że czeka go jeszcze wiele pożegnań, a nielicznych powrotów:
Odszedł. I zaraz zniknął. Paweł spojrzał w niebo. Było bardzo niebieskie, kwietniowe. Tylko gdzieś na skraju, ponad dachami, przesuwała się powoli brudna smuga zagłady. Czy to możliwe, że już wtedy doznał wrażenia jakiegoś początku, nie końca? Czy to możliwe, by właśnie w chwili, gdy sylwetka Henryka znikła mu z oczu, zrozumiał, że oto rozpoczyna się nowy rozdział, który trwać będzie już bez końca, przez całe życie? Później był o tym przekonany. Właśnie tamtego dnia, myślał później wielokrotnie, zrozumiałem, że zaczyna się czas rozstań, pożegnań i wiecznych trwóg. (…)Czemu jednak później, po latach, pamiętał nie tylko postać chłopca w dwurzędowej jesionce, znikającą za rogiem ulicy, by już nigdy więcej nie zjawić się w świecie żywym, lecz również tę brudną smugę dymu na niebie, jak rdzawą szmatę rozwieszoną ponad dachami warszawskich domów? Dlaczego niebo nad jego głową miało od tamtej chwili już zawsze wydawać się brudne, spłowiałe, nawet jeśli rozświetlała je czasem jakaś heroiczna pożoga?

W tym kontekście tytuł oznacza koniec dzieciństwa i początek gorzkiej dojrzałości: Myśl, że teraz wszystko będzie inne, zhańbione, obce (E. Jażdżewska-Goldsteinowa, Wstęp [w:] Początek Andrzeja Szczypiorskiego. Warszawa 1995, s. 20).

Zatytułowanie powieści akurat takim rzeczownikiem zwraca uwagę na kilka warstw problematyki utworu: początek totalitaryzmu, który będzie dominował w dwudziestowiecznej historii Europy, jak i początek nowej socjologiczno-społecznej sytuacji w Polsce, w której wskutek Holocaustu wymordowano kilka milionów Żydów, zabierając krajowi doskonałych lekarzy, naukowców, przedsiębiorców.

Kojarzy się także z Biblią: Na początku stworzył Bóg niebo i ziemię…, Na początku było Słowo, co przynosi nowe konteksty i mobilizuje do szukania wspólnych stycznych między Żydami i chrześcijanami, uzasadnienia ich pradawnej więzi, a także przypomnienia tego pierwszego aktu twórczego, bo jego odbiciem zawsze będą ambicje artysty (E. Jażdżewska-Goldsteinowa, Wstęp [w:] Początek Andrzeja Szczypiorskiego. Warszawa 1995, s. 20).

Oznacz znajomych, którym może się przydać

strona:   - 1 -  - 2 - 


  Dowiedz się więcej
1  Obraz totalitaryzmu w „Początku”
2  Charakterystyka Pawła (Pawełek) Kryńskiego
3  Problematyka „Początku”



Komentarze
artykuł / utwór: Znaczenie tytułu powieści „Początek”







    Tagi: